Het verdienmodel van Zaïre Krieger

Zaïre Krieger (31) is journalist, dichter, vertaler en spoken word-artiest. Ze schreef voor onder meer de ‘VARAgids’, ‘OneWorld’ en ‘Dipsaus’ en werd bekend door haar vertaling van ‘The Hill We Climb’ van Amanda Gorman. Recent verscheen haar dichtbundel ‘Chameleon’.

Beeld: Sarah Berends

Je bent journalist, dichter, vertaler en spoken word-artiest, en doet eigenlijk nog veel meer. Hoe zie jij jezelf vooral?
‘Toch als spoken word-artiest, maar de rode draad in wat ik doe is schrijven en bezig zijn met taal. Ik doe bijvoorbeeld ook voice-overwerk. Ook dan gaat het erom hoe je de teksten zo voor het voetlicht brengt, dat ze goed overkomen.’

Wat was je eerste schrijfopdracht?
‘In 2016 schreef ik voor het eerst betaald opiniestukjes voor ‘Dipsaus’, de tweewekelijkse podcast van vrouwen van kleur. In 2018 werd ik gevraagd door dichter en spoken word-artiest Gershwin Bonevacia om in de OBA een gedicht voor te dragen. Daar kreeg ik 75 euro voor. Ik vond het superspannend - zoiets had ik nog nooit gedaan - maar ook een kans. Ik besloot er alles uit te halen en droeg een heel lang gedicht voor. Dat is uiteindelijk mijn bundel ‘Chameleon’ geworden.’

Waarmee zou je in een ideale wereld het liefst je hele inkomen verdienen?
‘Ik houd erg van de diversiteit in mijn werk. Ik schrijf en perform graag, maar het voice-overwerk vind ik ook heel leuk. En ik geef les aan The ’Writer’s Guide (to the Galaxy), een literair cursuscentrum in Rotterdam. Ik houd van projectmatig werken, drie maanden het een, dan weer een paar maanden het ander. Zo is er wel een soort vastigheid, maar doe ik toch steeds weer iets anders.’

‘Niet al mijn werk levert veel op. Maar ik ben blij dat ik dat door mijn andere inkomsten ook kan doen’

Uit welke bronnen komen je inkomsten?
‘Mijn belangrijkste bron is mijn spoken word-werk. Dat doe ik op festivals, maar ook veel op maat, bij bedrijven. Ik werk via artiestenbureau Blue Luna. Zij bouwen altijd iets moois rond zo’n performance, heel cool. Zo maakte ik bijvoorbeeld ‘Het Is Wat Het Moet Zijn', een coproductie en werkvoorstelling van Female Economy en de Amsterdamse politie. Daarnaast verdien ik redelijk met het schrijven voor andere artiesten. Niet al mijn werk levert veel op. Met lesgeven verdien ik bijvoorbeeld niet zo veel. Maar ik ben blij dat ik dat door mijn andere inkomsten ook kan doen.’

Kun je leven van de opbrengsten van je werk? 
‘Ja, dat kan, ik word ook steeds beter in alles goed organiseren, ook financieel. Maar het scheelt wel dat ik een vriendin heb met een vaste baan. Zij betaalt meer dan ik aan de vaste lasten. En we willen misschien een huis kopen, daar verdiepen we ons momenteel in. Zonder haar inkomen zou dat een stuk lastiger zijn.’

Biedt de Nederlandse context auteurs voldoende middelen van bestaan?
‘Er zijn verschillende fondsen, maar het kan beter. Mijn ervaring is dat ze niet erg inclusief zijn. Sommige vergen een bepaald taalgebruik dat niet iedereen in de vingers heeft. Dan sluit je dus mensen bij voorbaat uit. Bij sommige fondsen geldt een voorwaarde dat je al eerder een toekenning hebt gekregen. En er bestaat een beurs voor vertalers, waar alleen vertalers voor in aanmerking komen die een specifieke opleiding hebben gevolgd. De fondsen die je wel aan kan schrijven zijn bovendien niet erg transparant. Je krijgt nooit duidelijk terug waarom je aanvraag is afgewezen. Dus een volgende keer tast je opnieuw in het duister over wat er nu precies voor nodig is om er wel voor in aanmerking te komen.’

Wat was tot nu toe voor jou de beste investering in je vakmanschap?
‘Zangles en ademtherapie! Als je voor andere artiesten schrijft, helpt het als je zelf een beetje kunt zingen en weet hoe een tekst moet klinken. Tijdens mijn zanglessen ontdekte ik hoe belangrijk een goede ademhaling is, ook voor mijn spoken word-werk. Dat vraagt fysiek best veel van me. Daarom ben ik ademtherapie en fysiotherapie gaan volgen.

‘Geef jezelf de ruimte om aan te modderen, dan komt je verbeelding veel beter op gang’

Ik ontdekte bovendien dat ik hypercapnie heb, ik adem te diep, net als bij hyperventilatie. Dat kan onder meer tintelingen en een onprettig gevoel in mijn lichaam veroorzaken. De ademtherapie helpt me daarbij. Deze therapieën zorgen ervoor dat ik mijn werk beter kan doen.’

Heb je een gouden tip voor andere schrijvers?
‘Geef jezelf de ruimte om aan te modderen, dan komt je verbeelding veel beter op gang. Wat ik ook maak, ik werk volgens dezelfde structuur: ik vraag me af wat ik wil vertellen, brainstorm daarover, geef ruimte aan wat er komt zonder al meteen te beginnen met schrijven. Daardoor haal ik veel meer uit mijn gedachten en komt het proces van imagination beter op gang. Pas daarna ga ik dingen opschrijven. Ik zet wel een wekker voor de verschillende stappen, anders ben ik zo uren verder. Maar het levert altijd veel meer op dan wanneer ik meteen mijn pen op papier zet.’

Deirdre Enthoven