informeert schrijvers, vertalers & journalisten

Ruim 150 schrijvers, vertalers en journalisten kwamen dinsdag 29 september bijeen bij het Nederlandse hoofdkantoor van Meta in Amsterdam. Zij protesteerden tegen het ongeautoriseerde gebruik van auteursrechtelijk beschermde teksten voor het trainen van AI-taalmodellen.

De Auteursbond, NVJ en Lira werken samen aan een collectieve regeling voor het AI-gebruik van werk van schrijvers, vertalers en journalisten. Alleen door gezamenlijk op te trekken, kunnen makers een sterkere positie innemen tegenover grote AI-bedrijven. Het gaat daarbij om zeggenschap, transparantie en een passende vergoeding, waarbij de belangen van auteurs zelfstandig worden behartigd.

Zaïre Krieger (31) is journalist, dichter, vertaler en spoken word-artiest. Ze schreef voor onder meer de ‘VARAgids’, ‘OneWorld’ en ‘Dipsaus’ en werd bekend door haar vertaling van ‘The Hill We Climb’ van Amanda Gorman. Recent verscheen haar dichtbundel ‘Chameleon’.

Tijdens de Lira jaarvergadering in juni werden twee nieuwe bestuursleden verwelkomd: Bert Bouma, op voordracht van de Auteursbond, en Jan-Jaap Heij, op voordracht van de NVJ. In deze nieuwsbrief leren we hen wat beter kennen. Wat brengt hen bij Lira, welke ontwikkelingen zien zij in hun eigen vakgebied en wat verwachten ze van hun nieuwe rol?

Uit onafhankelijk onderzoek van Verian in opdracht van de Auteursbond en Stichting Lira, blijkt dat auteurs en vertalers vaak nauwelijks verdienen aan het streamen van hun luisterboeken en bovendien onvoldoende inzicht krijgen in de inkomsten. De Auteursbond en Lira slaan daarom alarm en nodigen betrokken partijen uit voor overleg op korte termijn. Makers moeten zo snel mogelijk eerlijk kunnen delen in het succes van hun werk.

Ronald Giphart (60) is schrijver en sinds kort radiopresentator van ‘De Taalstaat’. Zijn zoon Broos Lammes (28) debuteert begin november met ‘De laatste socialist van Friesland’. Samen schreven ze ‘Dat maakt ons helemaal niets uit’, een boek voor ouders van kinderen die uit de kast komen.

Wat gebeurt er als je als vrouw langzaam uit beeld verdwijnt? In de voorstelling ‘Het wakker liggen van Wanda’ maakt schrijver en regisseur Femke Arnouts de gevreesde onzichtbaarheid van de ouder wordende vrouw letterlijk. Pijnlijk, maar vooral ook absurdistisch grappig.

In de Tolhuistuin in Amsterdam vond in september het internationale literatuurfestival Read My World plaats. Het festival brengt stemmen uit verschillende culturen samen, met dit jaar speciale aandacht voor makers uit de Molukken en West-Papua.

Na jaren onderhandelen is een akkoord bereikt over een nieuwe collectieve vergoedingsregeling voor Video on Demand (VOD). De regeling moet ervoor zorgen dat makers een collectieve vergoeding ontvangen voor het on demand aanbieden van Nederlandse en Vernederlandste films en series op streamingplatforms in Nederland.

Met het ‘Doorgeefgedicht’ biedt Lira Nieuws dichters een podium waarop ze, zonder eisen of voorwaarden vooraf, nieuw eigen werk kunnen presenteren. Om daarna het stokje door te geven. Anneke Brassinga is nu aan de beurt.